مجله خبری هاست ایران » طراحی و توسعه » نسبت طلایی – تعادل در طراحی UI
UI/UX طراحی و توسعه طراحی وب

نسبت طلایی – تعادل در طراحی UI

نسبت طلایی

سلیقه و مهارت طراحان، از عوامل مهم در میزان قدرت و جذابیت رابط کاربری به حساب می آید. اما اصولی وجود دارند که فارغ از سلایق شخصی، می‌توانند در همه کارها به بهبود عملکرد آن کمک کنند. نسبت طلایی یا Golden Ratio یکی از این اصولی است که وجود آن در اجزا مختلف، برای انسان جذاب است. در اینجا به بررسی نحوه استفاده و فواید کاربرد آن در طراحی UI می‌پردازیم.

یکی از اصلی‌ترین ویژگی‌های یک طراحی مؤثر، داشتن یک رابط کاربری واضح و مناسب است. همه عناصر باید در تعادل و بانظم در جای خود قرارگرفته باشند تا کاربران بتوانند به‌راحتی اطلاعات موجود در صفحه را دریافته و بدون هیچ مشکلی با محصولات تعامل داشته باشند.

طراحان حرفه‌ای برای ایجاد یک ترکیب طراحی مناسب، از تکنیک‌ها و روش‌های مختلفی شامل دانش هنری و همچنین نظریات پایه ریاضی استفاده می‌کنند. یکی از رایج‌ترین ابزارها که برای ساخت ترکیب‌های طراحی خوشایند استفاده می‌شود، یک نسبت ریاضی به نام نسبت طلایی است. در این مقاله به معرفی این تکنیک و روش استفاده از آن در طراحی می‌پردازیم.

نسبت طلایی چیست؟

هر چیزی که در جهان وجود دارد به دنبال نظم و تعادل است. حتی هر چه در طبیعت می‌بینیم هم از این نظر بی‌نقص است. مردم هر چیزی را که ترکیب آشنا و عادی داشته باشند دوست دارند و همیشه سعی دارند همین الگوها و ترکیب‌ها را در کارهایشان هم پیاده کنند. در مسیر کشف رازهای خلقت، ریاضیدانان توانسته‌اند فرمولی را به دست آورند که در بسیاری از اجزای موجود در سیاره زمین به چشم می‌خورد.

نسبت طلایی، یک تناسب ریاضی بین عناصری با اندازه‌های مختلف است که ظاهراً وجود این تناسب در اجزا، برای چشمان انسان‌ها بسیار خوشایند و زیبا است. این نسبت برابر ۱.۶۱۸ است و معمولاً در نمایش گرافیکی آن به‌صورت یک صدف دریایی مارپیچ نشان داده می‌شود.

Golden ratio

اما این نسبت ایده‌آل چگونه محاسبه می‌شود؟ ابتدا باید اندازه قسمت کوچک‌تر را مشخص کنید. سپس آن را در نسبت طلایی یعنی ۱.۶۱۸ ضرب کنید، نتیجه برابر با اندازه ایده‌آل قسمت بزرگ‌تر خواهد بود.

گفته می‌شود که نظریه نسبت طلایی بیش از ۴۰۰۰ سال است که وجود دارد. دانشمندان کشف کرده‌اند که اکثر بناهای باستانی و همچنین کارهای هنری معروف از قانون نسبت طلایی پیروی می‌کنند. لئوناردو داوینچی و سالوادور دالی به‌عنوان پیروان نظریه نسبت طلایی شناخته می‌شدند و یکی از ابزار اصلی‌شان در خلق آثار خارق‌العاده‌شان بود. امروزه نیز نسبت طلایی در حوزه‌های مختلفی ازجمله معماری، هنر، عکاسی و طراحی استفاده می‌شود.

نسبت طلایی در طراحی

داشتن ترکیب‌بندی مؤثر، اصلی‌ترین بخش در طراحی است. همه اجزا باید به نحوی باهم کار کنند که تجربه خوشایند حاصل را به حداکثر برسانند. علاوه بر این تک‌تک اجزا و حتی اجزای کوچک مانند یک آیکون، خودشان هم باید در دلشان هماهنگی وجود داشته باشد. نسبت طلایی تأثیر مثبتی روی درک بصری می‌گذارد و به همین دلیل است که اکثر طراحان UI از آن در کار خود استفاده می‌کنند.

طراحان گرافیک بیش از همه به استفاده از نسبت طلایی علاقه دارند. دلیلش این است که اساتید هنر معمولاً برای آشنایی با نحوه استفاده از نسبت‌ها، نظریه نسبت طلایی را برای دانشجویان خود شرح می‌دهند. به همین دلیل خیلی از طراحان برای انجام پروژه‌های گرافیکی مختلف، به‌ویژه در طراحی‌های کوچک و مهم مانند طراحی یک لوگو از این ابزار استفاده می‌کنند.

در طراحی لوگو و آیکون باید توجه ویژه‌ای به جزئیات داشت. به کمک نسبت طلایی می‌توان الگوهای تصویری خلق کرد که در آن هر یک از اجزا در تقارن و نسبت مناسب با دیگر اجزا قرار دارد. علاوه بر این، طراحی لوگو نقش قلب یک برند را دارد. بنابراین طراحان سعی می‌کنند آن را به جذاب‌ترین و متقاعدکننده‌ترین شکل ممکن نمایش دهند. نسبت طلایی قادر است یک لوگو را جذاب و زیبا کند و باعث افزایش محبوبیت یک برند شود.

نسبت طلایی در طراحی لوگو

شکل نمایی اجزای رابط کاربری باید کاملاً واضح باشد تا افراد بتوانند بدون هیچ مشکلی از محصولات استفاده کنند. نسبت طلایی عموماً کاربرد مؤثری در قرار دادن اجزای UI دارد. در ابتدای کار می‌توان از آن در مرحله طراحی شمای کلی سایت استفاده کرد. با این روش می‌توانید ساختاری طراحی کنید که محل قرارگیری عناصر و همچنین اجزای رابط کاربری را بر اساس نسبت طلایی مشخص می‌کند. علاوه بر این، نسبت طلایی می‌تواند برای حرفه‌ای‌ها هم کاربردی باشد و از آن در برش تصاویر جهت طراحی وب استفاده کنند. به‌این‌ترتیب مطمئن می‌شوند که ترکیب متعادل تصویر حفظ می‌شود.

نسبت طلایی چطور به بهبود طراحی UI کمک می‌کند؟

شاید معادلات ریاضی به نظر کسل‌کننده و وقت تلف کن بیایند، پس ممکن است این سؤال پیش بیاید که آیا ارزش این زحمت را دارد. اجازه دهید ببینیم نسبت طلایی چه کمکی به طراحی می‌تواند کند.

تعادل مناسب در محتوا

نسبت طلایی در طراحی

طراحان معمولاً با موقعیتی روبرو می‌شوند که باید محتوای زیادی را در یک محصول قرار دهند، اما همه قسمت‌های محتوا مهم بوده و نمی‌توان هیچ‌کدام را جایگزین کرد. برای اینکه همه اجزا را در قالب یک ترکیب خوب جمع کنیم، می‌توان از نسبت طلایی استفاده کرد. طرح نمایش را با استفاده از نسبت ۱ به ۱.۶۱۸ به چند بخش تقسیم کنید و بر اساس ترتیب اهمیت محتوا، آن‌ها را در این بخش‌ها قرار دهید. این ترکیب محتوا برای فهم توسط کاربر مناسب بوده و به سازمان‌دهی تمام اجزا کمک می‌کند.

سلسله‌مراتب بصری مؤثر

وقتی صحبت از سازمان‌دهی محتوا باشد نمی‌توان سلسله‌مراتب عناصر بصری را نادیده گرفت. همان‌طور که قبلاً هم اشاره‌کردیم این کار روشی برای ساختاربندی مؤثر اجزای محتوا است. طراحان با ترکیب کردن الگوهای این دو روش می‌توانند یک ترکیب طراحی قدرتمند بسازند.


مقاله مرتبط: چگونه از سلسله مراتب بصری در طراحی وب‌سایت استفاده کنیم؟


سطوح تایپوگرافی قدرتمند

طراحان برای ایجاد تایپوگرافی کارآمد، باید محتوای خود را چند بخش کرده و در سطوح مختلف قرار دهند. این سطوح معمولاً شامل قرار دادن انواع مختلفی مانند تیترها، تیترهای زیرشاخه، متن اصلی و غیره هستند. طراحان حرفه‌ای با اعمال نسبت طلایی می‌توانند خیلی سریع به نسبت مناسب بین سطوح تایپوگرافی دست پیدا کنند. برای مثال، می‌توانید ابعاد خاصی برای تیتر در نظر بگیرید و سپس آن را بر ۱.۶۱۸ تقسیم کنید. نتیجه حاصل، بهترین اندازه مناسب برای تیترهای زیرشاخه است.


مقاله مرتبط: اصول و قواعد ساخت تایپوگرافی مؤثر


تأثیر خوشایند اولیه

وقتی کاربران برای اولین بار یک محصول را امتحان می‌کنند، به رابط کاربری آن توجه دارند تا ببینند موردپسندشان هست یا خیر. یک اصل روان‌شناسی موسوم به واکنش متقابل، بیان می‌کند که مردم درباره دوست داشتن یا نداشتن یک‌چیز در همان چند ثانیه اول که به آن نگاه می‌کنند تصمیم می‌گیرند. این واکنش خیلی سریع‌تر از ذهن آگاه ما اتفاق می‌افتد، بنابراین اصلاً آن را نمی‌فهمیم. به همین دلیل است که خوشایند بودن تأثیر اولیه یک محصول بسیار مهم است. طراحی‌هایی که با استفاده از نسبت طلایی صورت گرفته‌اند، تأثیر مثبتی روی ذهن کاربران و درک بصری آن‌ها دارند و با اولین نگاه به محصول اثر خود را می‌گذارند.

فضای خالی مناسب

فضای خالی یا سفید، فضای موجود بین عناصر مختلف در یک ترکیب طراحی است. طراحان باید همیشه در طراحی UI توجه ویژه‌ای به میزان فضای خالی داشته باشند، زیرا یکپارچگی ترکیب‌بندی به‌شدت به آن وابسته است. اینجا هم نسبت طلایی می‌تواند فرآیند تعیین فواصل را سریع‌تر و آسان‌تر کند. با اعمال نسبت‌های طلایی قادر خواهید بود فضای خالی متناسب که با طراحی همخوانی داشته باشد را مشخص کنید.


مقاله مرتبط: فضای سفید در طراحی رابط کاربری


نمی‌توان از نمایش متعادل اجزا در طراحی غفلت کرد. یک طرح با ساختار مناسب، اصلی‌ترین بخش یک UI قوی را تشکیل می‌دهد. نسبت طلایی، هماهنگی را برای طراحی شما به ارمغان می‌آورد و محصول را برای کاربرانتان خوشایند جلوه می‌دهد. از معادلات ریاضی نترسید. به‌قدری که به نظر می‌رسند پیچیده نیستند. نسبت طلایی حتی در ایجاد محصولات دیجیتالی کاربرپسند هم می‌تواند به شما کمک کند و زیبایی‌شناسی و کاربردی بودن را باهم ترکیب کند.

منبع mockplus.com

افزودن دیدگاه

کلیک برای ثبت دیدگاه